Zo word je stress de baas

De Wereldgezondheidsorganisatie heeft stress uitgeroepen tot dé gezondheidsepidemie van de eenentwintigste eeuw. Eigenlijk is er nauwelijks een ziekte te bedenken die niet op enigerlei wijze samenhangt met, getriggerd wordt door of erger wordt na een overmaat aan stress, aldus het boek ‘Van big bang tot burn-out’. Maar psychische aandoeningen zoals overspannenheid, burn-out en depressie zijn toch wel de meest voorkomende. Waarom hebben we eigenlijk tegenwoordig zoveel stress en wat kun je er zelf aan doen om het te verminderen? Daar gaat deze blog over.

De harde cijfers
In Nederland gaat jaarlijks tien procent van het zorgbudget naar de geestelijke gezondheidszorg (GGZ). Ruim een derde van de patiënten die de huisarts bezoekt, kampt met psychische problemen. Daarbovenop kost werkgerelateerde stress zo’n vier miljard euro per jaar, vanwege verzuim, arbeidsongeschiktheid en medische kosten. Dat is al met al niet niks. Maar zijn we de afgelopen jaren psychisch steeds zwakker geworden of speelt er meer?

Een verouderd stresssysteem
De wijze waarop wij als organismen met stress omgaan, is vanaf de oorsprong amper veranderd. Een half miljard jaar geleden ontstond bij vissen het belangrijkste deel van het stresssysteem waar we ‘t vandaag de dag mee moeten doen, aldus de schrijvers van ‘Van big bang tot burn-out’. Stress was toen van levensbelang. De stress die een vis ervoer bij het zien van bijvoorbeeld een haai bood hem de kans om zich tijdig uit de voeten te maken, te overleven en dus om zich voort te planten. Stress stimuleerde z’n ‘fight-or-flight response. Wij hoeven niet meer te vechten of te vluchten, maar ervaren wel dezelfde symptomen die daarbij horen; onze hartslag stijgt, de bloeddruk gaat omhoog, we gaan zweten en kunnen ons angstig of op zijn minst onrustig voelen. Daarbovenop hebben we te maken met een continue stroom van impulsen via WhatsApp, sms, social media, mailtjes enzovoort. Onze telefoon alleen al checken we gemiddeld als zo’n 88 keer per dag, goed voor gemiddeld tweeënhalf uur gebruik per dag. Alleen onze telefoon! We are always on, never done! Dit gedrag zorgt voor een overload aan te verwerken informatie. En dan zijn er nog onze eigen bezorgde en angstige gedachten waardoor we voortdurend in de ‘what if trap’ lopen. ‘De mens lijdt dikwijls het meest door het lijden dat hij vreest’, is een bekende en zeer treffende verwoording hiervan. Kortom, we lijden allemaal aan tempokoorts, hebben een overload aan informatie te verwerken, nemen onze bezorgde gedachten vaak te serieus en dat terwijl we ’t moeten doen met een gedateerd stresssysteem. Dat is natuurlijk vragen om problemen!

Wat je zelf kan doen
Het mooie is dat jezelf veel kunt doen om je stressniveau in balans te houden. Het zijn weer de al vaker genoemde drie bouwstenen (gezonde voeding, meer bewegen en voldoende rust) waar je je het beste op kan richten. Gezonde voeding en beweging vergroten je stressdraagkracht en meer rust zorgt voor minder belasting en meer herstel van lichaam en geest. Tezamen zorgen ze voor een acceptabel stressniveau.

Zo blijkt uit onderzoek dat voldoende consumptie van omega-3-vetzuren sterk samenhangt met het voorkomen van psychische klachten (bron: het boek ‘Hoe word je 100’). Omega-3-vetzuren komen vooral voor in vette vissoorten (makreel, zalm, sardines, haring en forel), vlaszaad (ook wel lijnzaad genoemd) en bepaalde noten, met name walnoten. Dagelijks wat koolhydraten inleveren (bij voorkeur in de vorm van suiker) voor deze geweldige omega-3-vetzuren zou een goede keuze zijn. Neem bijvoorbeeld een handje walnoten als tussendoortje op je werk. Of die haring als je op zaterdag over de markt loopt. Verder houd je door te bewegen de stressdemping in je hersenen in goede conditie, waardoor de effecten van stress afgezwakt worden. Bovendien zorgt bewegen ervoor dat negatieve ervaringen en gedachten zich minder manifesteren, waardoor je je happier voelt.

Tot slot is het natuurlijk van belang dat je ervoor zorgt dat je herstelt van je tempokoorts, de informatie overload in je hersenen drastisch terugschroeft en je bezorgde en angstige gedachten leert loslaten. Je zou het volgende kunnen doen; prop je agenda minder vol, zodat je flexibeler bent. Maak minder overuren op je werk, breng de schermtijd terug, zet je smartphone regelmatig en langdurig uit, besteed veel minder tijd aan social media, mediteer en pak je ‘FOMO’ (fear of missing out, oftewel de angst om iets te missen) aan. Lees daarnaast eens een boek, kijk minder Netflix, leef in vertrouwen en niet in angst, beleef de schoonheid van de natuur én tja, verveel je van tijd tot tijd. Wat zeg je ervan, vandaag al een paar van deze tips in praktijk brengen? Je krijgt er al snel iets meer ‘peace of mind’ voor terug. En daar kan geen stress tegenop.

Over health coach Reinder Postma

Nadat hij zijn destructieve levensstijl transformeerde naar een leven in balans, werd hij health coach. In zijn boek ‘de gezonde routine methode’, (2016) beschrijft hij zijn verfrissende kijk op ’t ontwikkelen van een blijvend gezonde leefstijl. Niet lang daarna ontwikkelde hij het Health Masters programma voor organisaties waarmee werknemers dé kans krijgen om zowel hun fysiek als geestelijk welzijn duurzaam te verbeteren. Een win-win situatie voor zowel werknemer als werkgever!

SCHRIJF JE HIER IN VOOR DE WEKELIJKSE BLOG VAN HEALTH COACH REINDER POSTMA.

Gezond leven, waar doe je ’t in vredesnaam voor?

Als je meer balans in je leven nodig hebt, zijn er drie bouwstenen waar je op zijn minst aandacht aan zou moeten besteden: gezonde voeding, genoeg beweging en voldoende rustmomenten. De een heeft meer beweging nodig, de ander juist meer rust en weer een ander vindt uitdaging in alle drie de bouwstenen. Maar waar doe je het nou eigenlijk allemaal voor, gezond leven? Is het wel leuk genoeg? Op die vraag probeer ik je in deze blog een antwoord te geven.

Leukheidsfactor
“Het moet wel leuk zijn, anders haak ik vroeg of laat af”, dat is een reactie die ik al honderden keren heb gekregen, als ik iemand probeer te motiveren om bijvoorbeeld meer te bewegen. Tegenwoordig moet alles wat we doen toch een bepaalde ‘leukheidsfactor’ hebben. Ik kom er niet mee weg door te zeggen tegen iemand dat hij of zij het gewoon moet doen, omdat het goed voor diegene is. Voor gezonde voeding en meer rustmomenten in ons leven geldt precies hetzelfde. We hebben vaak de overtuiging dat een gezond leven saai is en minder gezellig en ontspannend dan een ongezond leven. Waarschijnlijk herken je die gedachte wel.

Wat je te verliezen hebt
Als dat zo is, wil ik je uitdagen om het begrip ‘leuk’, wat betreft gezond leven, een andere invulling te gaan geven. Stel jezelf eens een aantal vragen, zoals: Hoe leuk vind je het om te merken dat je conditie ieder jaar minder wordt? Wat vind je ervan dat er ieder jaar een kilootje of twee op de weegschaal bijkomt (50 procent van de Nederlanders heeft overgewicht en in 2050 loopt dat aantal vermoedelijk op naar 65 procent)? Hoe leuk is het om na een dagje werken uitgeblust thuis te komen en weinig aandacht meer te hebben voor je vrouw en kinderen? Om nog maar niet te spreken over hoe leuk je het zou vinden als je ‘obees’ zou zijn (14 procent van de Nederlanders was dat in 2016, and rising) of diabetes type 2, hart- en vaatziekten of kanker zou krijgen? En wat te denken van een burn-out of een depressie? Het zijn ware epidemieën. De oplossing, althans het deel waar je invloed op hebt, zit ‘m in je leefstijl.

De positieve benadering
Die nare ziektes en aandoeningen, als gevolg van een leven dat uit balans is, zijn geen prettige vooruitzichten. Ze zijn echter voor veel mensen een ver-van-hun-bed-show, waardoor ze zich er geen zorgen over maken. Wat ons meer motiveert, is wat we op korte termijn zouden kunnen winnen of verliezen. Het verlies op korte termijn is zojuist besproken.
Dit is wat je onder andere te winnen hebt: meer energie voor alles wat je leuk vindt, je slaapt beter, je bent creatiever, je vergroot je lerend vermogen en je bent productiever en dat merk je zowel op je werk als in je privéleven. Verder ben je minder prikkelbaar, heb je minder depressieve gevoelens en ben je minder impulsief, waardoor je ongezonde verleidingen makkelijker kunt weerstaan. En ja, ik kan het toch niet laten om te noemen: je verlaagt de kans op ernstige ziektes enorm; een te gekke bonus, lijkt mij. Niet alleen is de kans groot dat je langer leeft, maar ook dat je minder snel een chronische ziekte, die je leven bijzonder onaangenaam kan maken, krijgt.

24/7 van het leven genieten
Met andere woorden, als je leefstijl beter in balans is, kan je in het hier en nu, alles uit het leven halen. Het is niet voor niets dat gezonde mensen veel gelukkiger zijn dan ongezonde mensen; 95 procent om 54 procent, aldus het onderzoek Sociale samenhang & Welzijn 2015 van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Dat is waar je het voor doet en dát is waaaaanzinnig leuk, als dat woord überhaupt de lading kan dekken. Voor ‘de gezonden’ onder ons, is gezond leven dan ook geen doel op zich, maar een prettig én functioneel middel om zoveel mogelijk van het leven te kunnen genieten. Dus stap op de fiets als het even kan, stel die elektrische fiets zolang mogelijk uit, neem de trap en doe die krachtraining, ook als je geen zin hebt. Zet verder je smartphone eens een dagje uit, zet social media op een lager pitje, gooi die televisie uit de slaapkamer, neem geen versuikerde producten meer, drink minder alcohol en veel mee groente en fruit. Je weet nu waar je het allemaal voor doet of laat. Kortom, geniet van het leven, dat is de ‘leukheidsfactor’ van gezond leven.

Over health coach Reinder Postma

Health coach drs. Reinder Postma behandelt in zijn blogs actuele voedings- en trainingstopics. Ook besteedt hij aandacht aan de bouwstenen van een gezonde mindset, de basis van duurzame trainings- en gewichtsresultaten.
Postma transformeerde ooit zijn eigen levensstijl van zeer ongezond naar gezond. Hij was daarna jarenlang personal trainer en had twee trainingsstudio’s in Amsterdam. Hij is de schrijver van het boek ‘De gezonde routine methode’. Hierin staat zijn methode om duurzaam een goede conditie en gezond gewicht te ontwikkelen. Met zijn Health Masters-programma biedt hij tegenwoordig effectieve gezondheidstrajecten aan aan bedrijven, die hun werknemers de kans willen geven hun levensstijl te verbeteren.

SCHRIJF JE HIER IN VOOR DE WEKELIJKSE BLOG VAN HEALTH COACH REINDER POSTMA.